Ngân khố quốc gia, tiền thân của Kho bạc Nhà nước ngày nay và Kho bạc số trong tương lai

Kỷ niệm 76 năm ngày Truyền thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) 29/5/1946 và 32 năm ngày tái thành lập Hệ thống KBNN (01/4/1990-01/4/2022), với bề dày truyền thống đó trong những năm qua Hệ thống KBNN đã không ngừng lớn mạnh và góp phần cùng toàn ngành Tài chính hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước đặt ra trong từng thời kỳ và từng giai đoạn cách mạng, đảm bảo đáp ứng kịp thời các nhu cầu về nguồn lực tài chính phục vụ sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.

Ngày 29/5/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 75-SL thành lập Nha ngân khố trực thuộc Bộ Tài chính. Ðây là mốc lịch sử quan trọng đầu tiên đối với sự ra đời của Kho bạc Nhà nước Việt Nam. Trong thời gian 5 năm tồn tại và hoạt động (1946 - 1951), Nha Ngân khố đã gắn bó mật thiết với những thời kỳ khó khăn nhất của cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, đồng thời hoàn thành các trọng trách đã được Chính phủ giao phó. Nha Ngân khố còn tổ chức phát hành các loại tiền dưới hình thức tín phiếu để giải quyết các nhu cầu chi tiêu của cán bộbộ đội và nhân dân ở các vùng mới giải phóng.

Vào ngày 04/01/1990, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng đã ký Quyết định số 07/HĐBT, thành lập hệ thống KBNN trực thuộc Bộ Tài chính với chức năng chính là giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính thực hiện quản lý nhà nước về quỹ NSNN. Sau ba tháng chuẩn bị chu đáo, với sự chỉ đạo chặt chẽ và trực tiếp của Bộ Tài chính, sự phối hợp tích cực của Ngân hàng Nhà nước, đặc biệt là sự quan tâm, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi của Ủy ban nhân dân các cấp và các ngành có liên quan, KBNN đã hoàn thành tổ chức theo hệ thống dọc từ Trung ương đến địa phương (gồm 03 cấp) và chính thức đi vào hoạt động trên phạm vi cả nước từ ngày 01/4/1990.

Ảnh: Công chức KBNN Phước Sơn, làm việc trên hệ thống DVCTT mức độ 4 trong giải quyết hồ sơ, chứng từ thanh toán cho các đơn vị sử dụng NSNN

Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế đặt ra cho ngành Tài chính nói chung và hệ thống KBNN nói riêng những nhiệm vụ rất nặng nề, đòi hỏi hệ thống KBNN phải tiếp tục đổi mới và hiện đại hóa để đáp ứng các yêu cầu đó. Ngày 21/8/2007, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 138/2007/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020, với 04 trụ cột phát triển là: cải cách về thể chế, chính sách; hoàn thiện tổ chức bộ máy; hiện đại hóa công nghệ và phát triển nguồn nhân lực nhằm mục tiêu xây dựng KBNN hiện đại, hoạt động an toàn, hiệu quả và phát triển ổn định, vững chắc. Cùng với đó, KBNN được giao thực hiện 02 chức năng mới là Tổng kế toán nhà nước và Quản lý ngân quỹ nhà nước tại Quyết định số 108/2009/QĐ-TTg ngày 26/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ. Bắt đầu từ giai đoạn này, hoạt động của KBNN bước vào một thời kỳ mới - thời kỳ cải cách và hiện đại hóa hệ thống.

Các hoạt động cải cách, hiện đại hóa của Kho bạc đã được đẩy mạnh, toàn diện, đồng bộ trên tất cả các mặt nghiệp vụ. Theo đó, KBNN đã thực hiện tốt các chức năng: quản lý ngân sách Nhà nước, quản lý ngân quỹ, huy động vốn, tổng kế toán nhà nước và hình thành kho bạc điện tử. Việc triển khai thành công hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc (Tabmis) đã gắn kết chặt chẽ quản lý quỹ ngân sách Nhà nước (NSNN) với quy trình quản lý ngân sách. Đồng thời, KBNN đã hiện đại hóa công tác kế toán thu, chi ngân sách, hoàn thiện chế độ thông tin báo cáo. Công tác tập trung nguồn thu và kiểm soát, thanh toán các khoản chi được đổi mới toàn diện thông qua việc đơn giản hóa và rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính (thời gian thực hiện giao dịch thu NSNN từ 30 phút còn 5 phút, thời gian kiểm soát chi từ 7 ngày còn 1 – 3 ngày); đẩy mạnh thanh toán điện tử với hệ thống ngân hàng, triển khai dịch vụ công trực tuyến…

 Bên cạnh đó hạ tầng ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và hệ thống an toàn CNTT được đầu tư phát triển đầy đủ, đồng bộ, vừa đáp ứng mục tiêu hiện đại hoá CNTT của KBNN, vừa đảm bảo an toàn, bảo mật. Từ năm 2018, dịch vụ công trực tuyến KBNN được triển khai, đến nay 100% các đơn vị sử dụng ngân sách tham gia dịch vụ công trực tuyến với KBNN (trừ các đơn vị an ninh, quốc phòng do yêu cầu bảo mật)…

Trước xu hướng phát triển của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, Chiến lược phát triển Kho bạc Nhà nước giai đoạn 2021 - 2030 có sự kết hợp hài hòa giữa kế thừa, ổn định với đổi mới, phát triển, gắn hiện đại hóa các chức năng của kho bạc với đổi mới mô hình tổ chức KBNN, hướng tới các thông lệ tốt trên thế giới. Đồng thời, lấy công nghệ thông tin là khâu đột phá, trong đó chuyển đổi số là giải pháp xuyên suốt của quá trình thực hiện, hướng tới mô hình kho bạc 2 cấp và toàn bộ các hoạt động quản lý, cung cấp dịch vụ của KBNN được thực hiện trên nền tảng công nghệ thông tin hiện đại…

Ảnh: Hạ tầng ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số của Hệ thống KBNN luôn được chú trọng và phát triển

Đến năm 2025, Kho bạc Nhà nước vận hành dựa trên dữ liệu số và hoàn thành nền tảng Kho bạc số; cơ bản toàn bộ các giao dịch thu, chi ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước được thực hiện theo phương thức điện tử (trừ các giao dịch thuộc phạm vi bí mật nhà nước); liên thông dữ liệu số của các khâu lập dự toán, phân bổ, chấp hành, kế toán, kiểm toán và quyết toán ngân sách Nhà nước; chia sẻ thông tin, dữ liệu thu, chi ngân sách nhà nước theo thời gian thực; hoàn thiện cơ chế kiểm soát chi ngân sách Nhà nước theo hướng kiểm soát theo rủi ro. Sau năm 2025, tập trung nghiên cứu, phát triển các dịch vụ theo nhu cầu của người dân, doanh nghiệp và các cơ quan Nhà nước; 

Đến năm 2030, hoàn thành xây dựng Kho bạc số đã được Thủ Tướng Chính Phủ phê duyệt tại Quyết định số 455/QĐ-TTg, ngày 13/4/2022. Về việc phê duyệt Chiến lược phát triển Kho bạc Nhà nước đến năm 2030./.

Tin liên quan